Trong đời sống hiện đại, các thiết bị điện và điện tử như máy giặt, tủ lạnh, điều hòa, bóng đèn hay máy hút bụi ngày càng phổ biến trong mỗi gia đình. Tuy nhiên, khi hoạt động cùng lúc, chúng có thể gây nhiễu sóng điện từ, làm gián đoạn tín hiệu wifi, truyền hình hoặc ảnh hưởng đến an toàn của hệ thống điện.
Để đảm bảo các thiết bị này hoạt động ổn định, không gây nhiễu và an toàn cho người dùng, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành QCVN 9:2012/BKHCN – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tương thích điện từ đối với thiết bị điện và điện tử gia dụng và các mục đích tương tự.
Trong đó quy định 7 nhóm thiết bị điện và điện tử phổ biến phải được chứng nhận hợp quy và gắn dấu CR trước khi lưu thông trên thị trường Việt Nam.
QCVN 9 – Cơ sở pháp lý về tương thích điện từ – EMC
Quy chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và các yêu cầu quản lý đối với giới hạn phát xạ nhiễu điện từ phát ra từ các thiết bị điện và điện tử gia dụng và các mục đích tương tự.
Ngoài các yêu cầu kỹ thuật, QCVN 9 cũng quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và phân phối, bán lẻ thiết bị điện và điện tử phải bảo đảm chất lượng theo quy định có liên quan của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Các thiết bị điện và điện tử khi lưu thông trên thị trường phải có nhãn hàng hoá theo quy định của pháp luật về nhãn hàng hóa; phải thực hiện chứng nhận hợp quy, mang dấu hợp quy (dấu CR) và chịu sự kiểm tra trên thị trường của cơ quan kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Nhóm thiết bị điện và điện tử bắt buộc chứng nhận hợp quy theo QCVN 9 Phụ lục của QCVN 9:2012/BKHCN nêu rõ danh mục các nhóm thiết bị điện và điện tử gia dụng thuộc diện phải chứng nhận hợp quy về tương thích điện từ trước khi lưu thông:
- Dụng cụ điện đun nước nóng tức thời
- Máy khoan cầm tay hoạt động bằng động cơ điện
- Bóng đèn có balát lắp liền
- Máy hút bụi
- Máy giặt
- Tủ lạnh, tủ đá
- Điều hòa không khí
Đây là những thiết bị quen thuộc nhưng tiềm ẩn khả năng gây nhiễu điện từ cao. Do đó, việc chứng nhận hợp quy theo QCVN 9 giúp đảm bảo an toàn và hiệu năng ổn định cho toàn bộ hệ thống điện trong gia đình, văn phòng.

Nhóm thiết bị điện và điện tử phải chứng nhận hợp quy QCVN 9
Trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu
Doanh nghiệp có trách nhiệm tuân thủ đầy đủ quy định tại QCVN 9, bao gồm:
- Doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, phân phối, bán lẻ thiết bị điện và điện tử phải bảo đảm chất lượng theo quy định có liên quan của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
- Doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu phải bảo đảm giới hạn nhiễu điện từ theo quy định kỹ thuật tại Điều 2, thực hiện các quy định về quản lý tại Điều 3 của Quy chuẩn kỹ thuật này.
- Gắn dấu CR theo quy định trước khi đưa thiết bị điện và điện tử lưu thông trên thị trường.
- Cung cấp các bằng chứng khi có yêu cầu hoặc được kiểm tra theo các quy định đối với hàng hóa lưu thông trên thị trường.
- Lưu trữ hồ sơ tối thiểu 10 năm kể từ khi sản phẩm cuối cùng của kiểu, loại đã đăng ký được xuất xưởng.
- Thông báo kịp thời bằng văn bản cho tổ chức chứng nhận hợp quy nếu có những thay đổi của các bộ phận thiết yếu liên quan đến tính tương thích điện từ của các thiết bị điện và điện tử đã được chứng nhận.
Việc không thực hiện chứng nhận hoặc gắn dấu CR giả mạo có thể dẫn đến xử phạt vi phạm theo quy định của pháp luật.
Vì sao chứng nhận hợp quy theo QCVN 9 lại quan trọng
Theo các chuyên gia kỹ thuật, các thiết bị không đạt chuẩn tính tương thích điện từ có thể gây ra hiện tượng sụt điện áp, nhiễu sóng vô tuyến, giật tín hiệu wifi hoặc gây sai lệch trong hệ thống điện tử điều khiển.
Đặc biệt tại các khu dân cư, việc nhiều thiết bị phát nhiễu đồng thời có thể làm giảm chất lượng mạng truyền hình và internet, thậm chí ảnh hưởng đến hoạt động của thiết bị y tế hoặc an ninh.
Do đó, việc áp dụng QCVN 9 là giải pháp bắt buộc và cần thiết để bảo vệ người tiêu dùng và duy trì môi trường điện từ ổn định.
Tuân thủ QCVN 9 để đảm bảo an toàn và chất lượng thiết bị điện tử
Việc chứng nhận hợp quy theo QCVN 9:2012/BKHCN không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là cam kết về an toàn, chất lượng và trách nhiệm của doanh nghiệp với người tiêu dùng.
Các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu thiết bị điện và điện tử cần chủ động thực hiện chứng nhận hợp quy EMC, gắn dấu CR và công bố hợp quy đúng quy định, góp phần xây dựng thị trường thiết bị điện tử an toàn, chất lượng, không gây nhiễu.
